WPS و PQR چیست؟ تفاوت و کاربرد در پروژههای جوش
در پروژههای نفت، گاز و پتروشیمی، بدون مدرک رویه جوشکاری تأییدشده نمیتوان جوش تولیدی را بهصورت کنترلشده اجرا کرد. دو سند کلیدی در این مسیر WPS و PQR هستند.
WPS چیست؟
Welding Procedure Specification (WPS) سند دستورالعمل جوشکاری است؛ مشخص میکند جوش با چه فرآیند، متریال، فیلر، پوزیشن، پیشگرم، PWHT و پارامترهایی باید اجرا شود. WPS راهنمای جوشکار و مرجع بازرس در کارگاه است.
PQR چیست؟
Procedure Qualification Record (PQR) سابقه صلاحیتدهی همان رویه است. روی یک نمونه آزمایشی جوش زده میشود، تستهای مکانیکی/غیرمخرب لازم انجام میشود و نتایج ثبت میگردد. در واقع PQR پشتوانه فنی WPS است.
تفاوت ساده و حرفهای
- PQR: آنچه واقعاً تست و ثبت شده (سابقه صلاحیت)
- WPS: آنچه برای تولید اجازه داده شده (دستورالعمل اجرایی)
معمولاً یک یا چند WPS میتواند بر پایه یک PQR نوشته شود، به شرط رعایت محدوده صلاحیت (مثل ضخامت طبق QW-451).
چرا برای بازرس مهم است؟
بازرس بررسی میکند جوش در محدوده WPS اجرا شده باشد: متریال، الکترود، پارامترها، پیشگرم و در صورت نیاز PWHT. انحراف از Essential Variables میتواند به معنی نیاز به صلاحیت مجدد باشد.